ابر مرموز

در شامگاه 25 خرداد 1386 مردم ايران شاهد رويدادي عجيب و منحصر به فرد بودند.

در تهران و بر فراز قله ديزين، در حاليکه تنها چند ثانيه از ظهور ماهواره ايريديومي درخشان در افق شمالي گذشته بود توده‌اي درخشان و کوچک در افق غربي و در کنار ستارگان راس صورت فلکي جوزا (ستاره‌هاي کاستور و پلوکس)، در آسمان ظاهر شد که با رنگ سفيد مايل به آبي مي‌درخشيد. اين توده در هنگام ظهور تقريبا در سمت ۳۰۸ درجه و ارتفاعي کمتر از ۱۰ درجه قرار داشت. اندکي بعد از ساعت ۲۰:۵۵ دقيقه که اين توده ظاهر شده بود کم کم بر درخشش افزوده شد تا اينکه حدود ۲ دقيقه بعد به درخششي معادل قدر مجموع ۶- رسيد و با سري از قدر ۲- تا ۳- رسيد. کم کم اين توده که ياد آور شکل‌گيري دنباله‌دارها در سرعتي بسيار سريع بود از ناحيه قاعده مخروط خود که رو به آسمان بود گسترش پيدا کرد و سرانجام حدود ۱۲ دقيقه بعد در افق جنوب-جنوب شرقي و در آلودگي نوري تهران از نظرها محو شد.

عكس از بابك امين تفرشي

بلافاصله گزارش‌هاي مشابهي از سراسر ايران از منطقه عسلويه (روستاي فال در جنوب فارس، گزارش آقاي هاشمي‌زاده)، سعادت شهر فارس(گزارش اصغر کبيري، انجمن نجوم پاسارگاد)، سمنان، تخت سليمان-تکاب (گزارش خانم رضازاده)، کردان کرج (گزارش اميرحسين ابوالفتح)، کرمانشاه (گزارش انجمن نجوم شعري)، اراک (گزارش آقاي ثامني، گروه نجون دانشگاه آزاد اراک)، احمد کريمي (رصدخانه شهر صدرا-شيراز) نيز دريافت شد که همين رويداد در موقعيتي مشابه در اين مناطق نيز رصد شده است.
اين گزارش‌ها همچنان ادامه دارد و در شهرهايي همچون همدان (خانم تشكري)، كرمانشاه (محمدصابر علي‌آقايي)، اردبيل (محسن عباس‌پور-انجمن نجوم آسمان سبلان اردبيل)، پارس‌آباد (زهرا قرباني)، زنجان (مهشيد صالحي - سجاد سعيدپور)، شفت (بهنام قرباني) شاهد حركت اين جرم آسماني بوده‌اند.

در اين خصوص، مهندس شهرام يزدان‌پناه، مدير روابط عمومي سازمان فضايي ايران با كم‌نظير خواندن اين پديده كه به گفته‌ي وي مشابه آن پيش از اين تنها يك بار در كشور استراليا گزارش شده است، گفت: محتمل‌ترين گزينه در توجيه اين پديده بروز اشکالي در مرحله‌ دوم موشك اطلس 5 است. اين موشک حدود ساعت 16 روز جمعه به وقت جهاني از پايگاه فضايي ناسا پرتاب شده كه ظاهرا پيش از قرار دادن ماهواره در مدار با نشت گسترده در مخازن اكسيژن و هيدروژن مواجه شده است.

وي خاطرنشان کرد: براساس اين فرضيه به نظر مي‌رسد ابر مشاهده شده ناشي از تبخير سوخت موشک قبل از رسيدن موشك به افق ايران باشد که در اثر بازتابش نور خورشيد به صورت ابري درخشان بروز کرده است. البته اين احتمال هنوز به قطعيت نرسيده و گروه كاري كه از روز شنبه در سازمان فضايي تشكيل شده، كار گسترده‌اي را بر روي پارامترها و ابعاد مختلف اين قضيه آغاز كرده است.
مهندس يزدان پناه تصريح کرد: گروه كاري سازمان فضايي در حال حاضر مشغول بررسي پارامترهاي مختلف مداري، سرعت و شكل انتشار گاز ايجاد شده در اثر بروز مشكل احتمالي در موشك اطلس هستند كه فكر مي‌كنم طي يك هفته تا 10 روز آينده به پاسخ قانع‌كننده در اين زمينه برسيم.

وي درباره‌ سرنوشت ماهواره‌ي حمل شده با موشك اطلس 5 گفت: سازمان پرتابگر ماهواره كه يك ماهواره‌ي نظامي بوده، از موفقيت در پرتاب و استقرار آن در مدار تعيين شده خبر داده ولي برخي گزارش‌هاي غيررسمي حاكي از عدم استقرار ماهواره در مدار برنامه‌ريزي شده است كه فرضيه‌ي نشت سوخت از موشك را تقويت مي‌كند.

مهندس يزدان‌پناه در پايان تاکيد کرد: سازمان فضايي ايران به عنوان نهادي ملي در عرصه‌ي فضا خود را در قبال چنين پديده‌هايي و پاسخگويي در زمينه‌ي آنها به مردم مسوول مي‌داند و با توجه به ارتباط نزديك و تنگاتنگ فن‌آوري فضا با نجوم به اين قبيل مباحث و پديده‌هاي مداري توجه خاص دارد.

عكس از بابك امين تفرشي